ERPsystemen.nl
  de ERP selectieportal van Nederland


Onafhankelijke informatie over ERP software en ERP softwareselectie 
Onderdeel van BUSINESSsoftware.nl 


Gratis ERP box >>> Lees meer 

  CRM   |   BI   |    CMS   |   DMS   |    HRM   |   logistiek   |    financieel   |   meer software

Adverteren    Contact    Home  



Overzicht artikelen
Home

Gratis ERP box
Het informatiepakket
over ERP software.
Lees verder...

ERP nieuwsbrief
Altijd op de hoogte van
actueel ERP nieuws.
Lees verder ...

 



Horizontaal toezicht Belastingdienst versus Open Source bedrijfsapplicaties

Bij horizontaal toezicht laat de onderneming de fiscus als het ware over haar schouder meekijken in de keuken. Betrouwbaar werkende softwaresystemen spelen hier natuurlijk ook een rol. Het gaat bij dit laatste niet alleen om het boekhoudsysteem bij het accountants- of administratiekantoor, maar bijvoorbeeld ook om kassasoftware, salarissoftware en ERP systemen.

Als een ondernemer werkt met een betrouwbaar werkend softwaresysteem kan de fiscus zich daar natuurlijk (voor een deel) op baseren als het gaat om horizontaal toezicht. Ook accountants (denk aan controle jaarrekening) en banken (denk aan kredietrapportage) zijn gebaat bij betrouwbaar werkende softwaresystemen en niet in de laatste plaats natuurlijk de ondernemer zelf.

Betrouwbaar werkende softwaresystemen
Softwareleveranciers van onder andere boekhoud- en ERP software zullen ongetwijfeld hun medewerking verlenen als het gaat om het leveren van betrouwbaar werkende systemen. Onder betrouwbaar verstaan we in dit verband niet een systeem zonder fouten (dat mag als normaal worden verondersteld), maar betrouwbaarheid in de zin van juistheid, volledigheid en tijdigheid. Zo moet het bijvoorbeeld niet mogelijk zijn een factuur aan te passen in het administratiesysteem die al is verzonden aan de cliënt of een kassatransactie uit te voeren zonder dat deze betrouwbaar wordt geregistreerd. Het is dus van belang dat softwareleveranciers voldoende waarborgen inbouwen in hun software, zodat deze betrouwbaar is. Bij dit laatste kan gedacht worden aan een volledige audittrail van balans tot individuele boeking of het bijhouden (loggen) van wijzigingen in systeeminstellingen en boekingen. Ook het leveren van een Auditfile draagt bij tot een betrouwbaar administratiesysteem.

Niet manipuleerbaar
Een betrouwbaar werkend softwaresysteem kunnen we dus definiëren als "een softwaresysteem waarin de gebruiker geen gegeven kan manipuleren zonder dat dit wordt geregistreerd en zodanig dat de betrouwbaarheid van de onderliggende administratie is gewaarborgd". Dat laat natuurlijk onverlet dat een ondernemer bepaalde transacties buiten het systeem kan houden of bewust verkeerde transacties invoert (denk aan een ander af te rekening bedrag in het kassasysteem). Maar dan is sprake van fraude waar geen systeem tegen opgewassen is.

We kunnen ook stellen dat we het dan hebben over "gesloten softwaresystemen" die dus niet gemanipuleerd kunnen worden door de gebruiker. En dit brengt ons bij "Open Source bedrijfsapplicaties".

Open Source
"Bij OpenSource wordt de broncode van de software gratis beschikbaar gesteld en mag deze worden aangepast en verder gedistribueerd". Er is dus geen sprake van een "gesloten softwaresysteem", waardoor manipulatie van onderliggende gegevens plotseling een stuk eenvoudiger is. We hebben het dan wel over "Open Source bedrijfsapplicaties" die, in elk geval in Nederland, nauwelijks van de grond komen.

Open Source systemen wordt op andere gebieden wel op grote schaal toegepast. Zoals op het gebied van webservers. De meeste hostingproviders maken gebruik van de Open Source webserver "Apache". Voor kantoorautomatisering (met o.a. tekstverwerking, spreadsheets en presentaties) is "OpenOffice" (zie http://nl.openoffice.org/) een heuse concurrent voor Microsoft Office. En dan kennen we nog MySQL als OpenSource database systeem. Voor meer Open Source toepassingen verwijzen wij naar Sourceforge.net ('s-Werelds grootste OpenSource development website, http://www.sourceforge.net/) en natuurlijk onze eigen website http://www.softwarepakketten.nl/. Ook de overheid stimuleert het gebruik van Open Source, zowel binnen de (semi)overheden zelf als binnen het bedrijfsleven.

Maar als het gaat om betrouwbare bedrijfsapplicaties dan denken wij dat Open Source niet zomaar een goed alternatief is. Wij kennen in elk geval geen enkel accountantskantoor dat Open Source bedrijfsapplicaties zelf gebruikt of adviseert aan haar cliënten. En als ze er toch zijn dan zijn deze kantoren op één hand te tellen. Daarnaast is ons geen enkel Open Source boekhoudpakket bekend dat een EDP Audit heeft doorstaan, laat staan gecertificeerd is door een EDP Auditor. Wij denken dan ook dat het gebruik van Open Source bedrijfsapplicaties in schil contrast staat met Horizontaal toezicht.

Risico's Open Source bedrijfsapplicaties onderbelicht
Dat ook de overheid Open Source stimuleert vinden wij op zich niet verkeerd, maar wij krijgen wel eens de indruk dat het een doel op zich is geworden voor bepaalde politici en politieke partijen om Open Source te stimuleren, waarbij bedrijfsapplicaties over één kam worden geschoren met andere Open Source systemen, zoals onder andere hiervoor genoemd. De overheid heeft geld gestoken in de promotie van Open Source bedrijfsapplicaties zonder ook de risico's goed in kaart te brengen vinden wij. Over horizontaal toezicht en Open Source bedrijfsapplicaties wordt in elk geval geen woord gerept. En ook recht op garantie bij fouten of het recht van een nieuwe versie bij wettelijke wijzigingen (stelt u zich eens voor dat de BTW wel wordt verhoogd naar 20% en voldoet mijn boekhoudpakket straks aan SEPA als het gaat om betalingsverkeer?) is onderbelicht zo blijkt hierna.

OASE is een programma dat Syntens (innovatienetwerk voor ondernemers, gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken) heeft uitgevoerd in de periode 2005 t/m 2007. Het programma was gericht op stimulatie van OpenSource toepassingen in het bedrijfsleven. Op de website van sytens (www.syntens.nl/oase) staat de uitdrukking "Naast ieder gesloten commercieel softwarepakket een open alternatief voorhanden", maar geen compleet overzicht van deze alternatieve toepassingen. Als het gaat om de risico's van Open Source wijst Syntens alleen op het feit dat uitbreidingen of verbeteringen aan open source software soms vrijgegeven moet worden onder dezelfde licentie als waaronder het verkregen is. Over garanties van betrouwbaar werkende software en het doorvoeren van wettelijke wijzigingen wordt niet gesproken.

De overweging van de gemiddelde MKB'er om te kiezen voor Open Source zijn de kosten en niet primair de beschikbaarheid van de broncode. Feitelijk gaat het de ondernemer om gratis of goedkope software. vIndertijd is de Belastingdienst zelf gekomen met gratis aangiftesoftware voor particulieren (we hebben het dan over inkomstenbelasting). Een volgende stap is wellicht een gratis boekhoudpakket voor MKB ondernemers. De overheid heeft de betrouwbaarheid dan volledig zelf in de hand en de MKB ondernemer heeft dan ook precies wat hij wil.

Conclusies
Open Source bedrijfsapplicaties staan in schil contrast met horizontaal toezicht.
De risico's van Open Source bedrijfsapplicaties zijn onderbelicht.

Bron: Onderzoeksbureau GBNED, Gerard Bottemanne